Osteoporoza to choroba, w której zmniejsza się wytrzymałość tkanki kostnej. Kości stają się bardziej podatne na złamania, do których może dojść nawet po niewielkim urazie lub upadku z własnej wysokości. Choroba długo nie daje zauważalnych objawów, dlatego często określa się ją jako „cichego złodzieja kości”.
Celem leczenia osteoporozy jest zahamowanie utraty masy kostnej, zmniejszenie ryzyka złamań oraz utrzymanie sprawności pacjenta. Terapia może obejmować leki, odpowiednią podaż wapnia i witaminy D, aktywność fizyczną oraz działania ograniczające ryzyko upadków.
Osteoporoza pierwotna rozwija się najczęściej wraz z wiekiem. U kobiet ważną rolę odgrywa spadek poziomu estrogenów po menopauzie, który przyspiesza utratę masy kostnej. Choroba może dotyczyć również mężczyzn, szczególnie w podeszłym wieku.
Osteoporoza wtórna jest następstwem innej choroby lub długotrwałego stosowania niektórych leków. Jej przyczyną mogą być między innymi zaburzenia hormonalne, choroby nerek, niewydolność wątroby, choroby przewodu pokarmowego związane z zaburzeniami wchłaniania oraz niektóre choroby zapalne.
Do rozwoju osteoporozy mogą przyczyniać się:
Rozpoznanie przyczyny jest szczególnie ważne w osteoporozie wtórnej. Samo włączenie leku wzmacniającego kości może nie wystarczyć, jeżeli nie zostanie jednocześnie leczona choroba podstawowa.
We wczesnym okresie osteoporoza zwykle nie powoduje bólu. Pierwszym objawem może być dopiero złamanie kości po niegroźnym upadku albo przy wykonywaniu codziennej czynności.
Na bardziej zaawansowaną osteoporozę mogą wskazywać:
Utrata co najmniej 4 cm wzrostu, nagły ból pleców lub charakterystyczne zaokrąglenie sylwetki mogą wskazywać na złamanie kręgu i wymagają diagnostyki.
Podstawowym badaniem jest densytometria kości metodą DXA. Ocenia ona gęstość mineralną kości najczęściej w odcinku lędźwiowym kręgosłupa oraz w obrębie biodra, w tym szyjki kości udowej.
Wartość T-score równa lub niższa niż –2,5 może wskazywać na osteoporozę u kobiet po menopauzie i mężczyzn po 50. roku życia. Wynik densytometrii nie powinien być jednak oceniany w oderwaniu od wieku, przebytych złamań i pozostałych czynników ryzyka.
W diagnostyce wykorzystuje się również kalkulator FRAX, który szacuje dziesięcioletnie ryzyko złamania bliższego końca kości udowej oraz innych poważnych złamań osteoporotycznych.
Podstawowe badania laboratoryjne mogą obejmować morfologię, stężenie wapnia, fosforu, kreatyniny, witaminy D oraz ocenę pracy tarczycy, nerek i wątroby. W zależności od sytuacji lekarz może zlecić także oznaczenie parathormonu, hormonów płciowych lub markerów obrotu kostnego.
Badania pomagają wykryć przyczyny wtórnej osteoporozy i przeprowadzić diagnostykę różnicową. Biopsja kości jest badaniem specjalistycznym i nie należy do rutynowej diagnostyki.
Ryzyko złamań zwiększają między innymi:
Przebyte złamanie oznacza zwiększone ryzyko kolejnego, szczególnie w pierwszym okresie po urazie. Dlatego leczenie należy rozpoczynać możliwie szybko, zamiast czekać na następne złamanie.
Najczęstsze złamania osteoporotyczne dotyczą:
Możliwe są także złamania kości przedramienia czy bliższego końca kości piszczelowej. Szczególnie groźne są złamania kręgów i biodra, ponieważ mogą prowadzić do przewlekłego bólu, utraty samodzielności oraz długotrwałego ograniczenia ruchowego.
Złamanie szyjki kości udowej najczęściej następuje po upadku. Zwykle wymaga leczenia szpitalnego, a w wielu przypadkach także leczenia operacyjnego i późniejszej rehabilitacji.
Po takim złamaniu należy ocenić gęstość mineralną kości i ryzyko kolejnych urazów. Leczenie osteoporotycznych złamań kości nie powinno kończyć się na zaopatrzeniu samego urazu — konieczne jest również wdrożenie terapii jego przyczyny.
Wapń najlepiej pozyskiwać przede wszystkim z diety. Jego źródłem są między innymi produkty mleczne, ryby, niektóre wody mineralne, nasiona oraz zielone warzywa liściaste.
Suplementacja wapnia jest potrzebna głównie wtedy, gdy dieta nie pokrywa zapotrzebowania. Dawka witaminy D powinna być dobierana do wieku, stanu zdrowia, ekspozycji na słońce i wyniku badania jej stężenia. W leczeniu osteoporozy często stosuje się od 800 do 2000 j.m. witaminy D dziennie, jednak ostateczną dawkę powinien ustalić lekarz.
Ważne jest również odpowiednie spożycie białka, które pomaga utrzymać masę i siłę mięśniową. Sama suplementacja wapnia i witaminy D nie zastępuje jednak leczenia farmakologicznego u pacjentów z wysokim ryzykiem złamań.
Regularna aktywność fizyczna pomaga utrzymać siłę mięśni, sprawność i równowagę. Najczęściej zaleca się połączenie ćwiczeń oporowych, obciążających kości oraz ćwiczeń równoważnych.
Trening powinien być dopasowany do stanu zdrowia. Osoby po złamaniach kręgów lub z zaawansowaną osteoporozą powinny ćwiczyć pod opieką fizjoterapeuty i zachować ostrożność przy intensywnym zginaniu oraz skręcaniu kręgosłupa.
Ograniczenie liczby upadków jest równie ważne jak wzmacnianie kości. Pomocne może być odpowiednie oświetlenie mieszkania, usunięcie luźnych dywanów, korekcja wzroku, właściwe obuwie oraz leczenie zaburzeń równowagi.
Sama utrata masy kostnej zwykle nie boli. Dolegliwości pojawiają się najczęściej w wyniku złamania, zwłaszcza w obrębie kręgosłupa.
Osteoporoza jest chorobą przewlekłą. Leczenie może zwiększyć gęstość mineralną kości, zahamować postęp choroby i znacząco zmniejszyć ryzyko złamań, ale często wymaga wieloletniej kontroli.
Nie. Witamina D i odpowiednia podaż wapnia są ważnym elementem postępowania, ale u osób z wysokim ryzykiem złamań nie zastępują właściwie dobranych leków.
Częstotliwość zależy od wyniku pierwszego badania, zastosowanego leczenia i ryzyka złamań. Termin kolejnej densytometrii ustala lekarz.
Tak. Ruch jest zalecany, ale rodzaj ćwiczeń powinien być dopasowany do stopnia zaawansowania choroby, sprawności i przebytych złamań.
W Lotus Clinic w Gorzowie Wielkopolskim leczenie osteoporozy poprzedza konsultacja i kwalifikacja lekarska. W zależności od wskazań możliwe jest zastosowanie denosumabu, czyli przeciwciała monoklonalnego ograniczającego utratę tkanki kostnej.
Umów się na konsultację. Lekarz oceni dotychczasowe wyniki badań, czynniki ryzyka złamań oraz możliwość zastosowania leczenia dopasowanego do Twojego stanu zdrowia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej, diagnostyki ani indywidualnych zaleceń dotyczących stosowania leków.
Lotus Clinic to kompleksowa klinika medyczna, która oferuje szeroką gamę zabiegów z zakresu medycyny estetycznej, kosmetologii, ginekologii estetycznej oraz ortopedii. W trakcie specjalnej konsultacji medycznej nasz wykwalifikowany personel przeprowadzi dokładny wywiad dotyczący Twojego stanu zdrowia i zaproponuje najlepszy plan zabiegów w trosce o Twoje zdrowie.
Jedną z naszych specjalizacji jest leczenie osteoporozy, choroby polegającej na osłabieniu kości. W naszej klinice stosujemy skuteczny i bezpieczny lek Prolia, który zapobiega złamaniom kości wywołanym osteoporozą. Lek ten to pierwsze w pełni ludzkie przeciwciało monoklonalne zarejestrowane w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej.
Kwalifikację do leczenia ocenia u nas lekarz specjalista podczas konsultacji. Dzięki temu możesz mieć pewność, że otrzymasz najlepszą opiekę medyczną i indywidualnie dobrany plan leczenia.
Nie czekaj dłużej, skontaktuj się z nami już dziś i umów się na wizytę. Dbaj o swoje zdrowie i ciesz się życiem bez niepotrzebnych ograniczeń!
Sprawdź —->>
